СДСМ - И СЕ Е МОЖНО!

Перипетиите со Педагошкиот факултет живо ме потсетија на една практика од времето на едноумието, за која инаку сведочам и во мојата автобиографска сотија СТРУЧЕН ТРУД (што неколку книжарници во Скопје и наоколу безнадежно се обидуваат да ја продаваат во испостената земја Македонија): кога главешините на единствената партија ќе сакаа да се отарасат од некој непожелен либерал, анархо-либерал и сл., ќе го повикаа во Градскиот комитет секретарот на соодветната (задолжителна) ОО СКМ и ќе му речеа: вака и вака, или ќе го решите проблемот со тој и тој или ние ќе ја распуштиме вашата основна организација! (Само оние што живееле во најдобриот од сите можни поредоци на светот знаеја каква ужасна перспектива беше тоа: еден факултет, еден институт и слично да остане без авангардата на пролетаријатот!) Притоа на повиканиот никогаш не му даваа ништо црно на бело: тоа требаше да се реши во духот на нашиот самоуправен социјализам (со човечко лице).

Секретарот ќе појдеше на факултетот или на институтот или сл., и исто толку неформално ќе им го кажеше на членовите на секретаријатот она што му го беа рекле во Комитетот. Секој од нив ќе им го кажеше тоа (во четири очи) на оние што му беа блиски и така на следниот состанок имаше критична маса за одлука во духот на сугестијата.

Ако отпосле се покажеше дека одлуката била утка (недемократска или кој знае каква), виновни беа само и единствено самоуправувачите. Впрочем, оние од комитетот формално и не постоеја: иди па докажи дека така ти рекле. А и да докажеш (Бог да чува!), пак нигде не пишува дека тоа за тебе било задолжително.

Јуношите од денес владејачкиот СДСМ, ги немаат, се разбира, хипотеките на едноумната партија, туку само нејзините пари, нејзините згради, нејзината инфраструктура и, што е најважно, нејзиниот неуништив дух! Од друга страна, сега е плурализам, сега нема ОО-и, ОК-и, ГК-и, УК-и, ЦК-и и новото време си бара нови решенија: ќе треба ли да се реши прашањето на некојси таму проблематичен декан, со неговите луѓе, со неговите студенти, со неговата администрација едноставно ќе се формира нов факултет, а на стариот (кому што, според законот, не смее да му фали ни влакно од главата), како на ненужен просто нема да му се даваат пари. Впрочем, и чуму му се, кога нема ни професори, ни асистенти, ни студенти, ни студентски прашања, ни хигиеничари (да не речам чистачки).

Така, на СДСМ-овците (и на нивните чесни коалициони партнери) никој жив не може да им префрли дека укинале еден факултет, член на Универзитетот Св. Кирил и Методиј, дека грешиле душа по однос на автономијата на Универзитетот. Кој сака да види како тешко навистина се укинува еден факултет треба само да ги прелиста старите (подврзани) примероци на нашите дневни весници во врска Факултетот за безбедност: таму има рокови, правна сигурност за вработените, таму се решава судбината на наставниот кадар, на асистентите, таму се решаваат безброј материјални прашања. Таму постапката на укинување ќе потрае до 21 столетие!

Во одлуката на владата за формирање нов Педагошки факултет разбирливо нема ништо од тоа. Таа не е деструктивна. Таа е креативна! Таа само создава нешто ново, уверена дека старото ќе си одумре само од себе, како растение што не го вадите.

Па сепак, мене оваа одлука некако и премногу ми мириса на оној министер за наука што на времето (пред да стане министер за образование) самиот изјавуваше дека ништо не разбира од образование. Сега гледам дека жената зборувала вистина. Дека, на времето (презафатена со проблемите на синдикатот во самоуправното социјалистичко општество), никогаш и не научила што е тоа факултет, Универзитет, а особено, што е тоа автономија на Универзитетот.

Што е најстрашно во оваа мачна приказна, владата (составена од едно чудо универзитетски професори и министер за образование кој е универзитетски наставник) пројавува крајно презрение спрема човечкиот интегритет на универзитетските професори и асистенти: знаејќи дека живеачката (голото преживување) е на прво место, таа воопшто не се сомнева дека новиот факултет може да го состави од персоналот на стариот. Напротив, сигурна е дека тие понижени и навредени луѓе ќе ја подвиткаат опашката и ќе се глават да работат на тој нов Педагошки факултет.

Ако пак професорите, асистентите и помошниот персонал неочекувано решат да покажат дека се сепак луѓе а не паричка за поткусурување, дека не сакаат да одат на владиниот, новиот, паралелен Педагошки факултет во секое време ќе може да се состави со припадниците од онаа етничка група што само ние во Македонија не смееме да ја викаме онака како што чувме дека ја нарекува г. Фатос Нано (без, за чудо, тоа воопшто да звучи навредливо!). А тие ќе бидат послушни, зашто го добиле она што отсекогаш го сакале: високообразовна институција на својот преубав мајчин јазик.

Во тоа може да се верува! Зашто во неа тие ќе си ги решаваат работите како што сакаат: ќе си прават наставни планови и програми во кои нема да има ништо за митскиот народ што го измислила Коминтерната, ќе си ја прошируваат дејноста на се нови и нови подрачја, а потем по потреба, кога факултетот ќе им стане преголем, ќе предложат да се подели на неколку нови: факултет за физика, факултет за хемија, итн. итн. и додека да се свртиш околу себе, Македонија го добила она што тие отсекогаш го барале. Притоа, на секоја прослава на Денот на Знамето ќе си пуштаат плочи со химната на нашиот западен сосед, ќе си го изразуваат својот идентитет со неговото знаме, итн. итн. (А ако некој и се реши да ги учи на лојалност спрема македонската државата, чиишто граѓани се, тука е мадам Рен & комп. да им ги заштити повредените малцински права). Митскиот македонски народ само чисто технички ќе ја плаќа егзистенцијата на нивните политичко-научно-наставни институции. И тоа - не особено долго: само додека да се оствари бесата дадена во Тетово, дека денес или утре, со добро или со сила, тој народ (да не речам кој) од Албанија, Косово и Македонија ќе живее во една држава.

Така, новиот владин Педагошки факултет е можеби само пробен балон за тоа како да се реши деликатното прашање на американско-албанскиот Little River University? Кој знае? Со СДСМ - се е можно!

ДЕН КОГА УМРЕ СРАМОТ

Се чувствувам ужасно понижен од неделните избори. Оние што ме читаат веројатно ќе се сетат дека ние, од Лигата за демократија, немавме свој фаворит. Лично, многу ме интересираше изборите да успеат и да минат в ред. Воден од тоа љубопитство релативно рано (околу 14 часот) отидов да гласам. За оние што не знаат, живеам во Ченто, а гласаме во Основното училиште “Крсте Мисирков”. Атмосферата, најскромно речено, шведска! Населбата е доста пространа, па многумина доаѓаат со коли. Паркирањето, одењето до избирачките места (уште на самиот влез означени со бројки и стрелки), легитимирањето, добивањето печати врз избирачките легитимации + гласачко ливче, сето тоа се одвива речиси безшумно, со нагласена свест за значењето на изборот. Ми беше убаво околу срцето: ете, во една скромна, претежно работничка населба, европска атмосфера на култура и цивилизација. На излегување само прашав како е со одзивот. Љубезно ми одговорија. Ги поздравив контролорите. Тие отпоздравија.
И дома првин гледавме вакви слики од сите страни на македонската земја. Набргу, меѓутоа, фатија да се редат и други глетки: не знам која скопска ТВ куќа првин покажа гласачко место (снимено во 9 часот!) во едно село на најбројната малцинска група - во проѕирната кутија можеа да се избројат пет ливчиња. Во исто време, во едно друго (етнички слично) село изборите веќе завршиле (!?). Подоцна, од разни страни, населени со истиов етнос, доаѓаа сî понемили сцени: прикажуваа огорчени луѓе буквално поништени како гласачи - кога дошле да гласаат, некој пред нив, веќе им ја свршил работата (!?).
Во доцните вечерни часови од изборниот ден ги видовме резултатите од демократијата à la PDSh! Да не разбирав за што се работи срцето ќе ми препукнеше од милина: најправоверни муслимани (уште пред да го наранат добитокот) избезумено трчаат на избирачките места за да гласаат за стаситиот христијански проповедник. Да виду, да не верују! Уште малу да помислам дека PDSh ќе успее и да ги врати Албанците во нивната стара (христијанска) вера! Шегата на страна, фактот што сета наша изборна европштина беше поништена на ваков (да не речам каков) начин до коски ме понижи. Изборни измами има на сите страни од светот. Ги имаше и кај нас. Но, кога владејачката партија на мнозинскиот народ ќе дозволи една екстремна сепаратистичка групација да í ги реди работите во куќата, тоа веќе не мириса добро. Дури и нешто повеќе: почнува да смрди на пцовисано! Тоа во куќата на ВМРО умре срамот!
На вечерната прес-конференција во штабот на СДСМ не знам колку пати огорчено го повторија фактот дека на PDSh í успеало да му собере на безгрешниот отец Борис повеќе гласачки ливчиња одошто нејзините (и противничките) гласачи им го дале на своите соплеменици, гг. Неџипи и Халили заедно. Аферим, бре Арбене! СДСМ-овците беа страшно револтирани. Не верувам дека притоа некому од нив му се врати филмот и се сети што правеа и самите пред работите да дојдат на ова дереџе. Да потсетам со ред (пред десет години, на Свети Рангел, на 21 ноември 1989, беше напишана политичката платформа на Лигата за демократија и почна нејзиното основање, па ова редење намерно го правам од нејзина гледна точка)!
Пред првите парламентарни избори, како лидер на Лигата за демократија, сторив сî што можев за да го убедам тогашното нивно водство дека на Македонија повеќе í одговара пропорционалниот одошто мнозинскиот модел. Само, кој ќе ти слуша некаковси професор и ѓоа-лидер на една минијатурна, штотуку испилена партија, каква што беше Лигата за демократија. Се определија за мнозинскиот и резултатот е познат: СКМ/ПДП доживеа катастрофален пораз! Истава песна (само сега не лично, туку преку една колумна во ДНЕВНИК) му ја “отпеав” и на новиот лидер на СДСМ. Пак истиот игнорантски однос спрема мислењето на Лигата (што во меѓувреме стана уште поминијатурна од порано). Новиот лидер подоцна јавно призна дека направил “погрешна проценка”, а резултатот е познат: неговата партија се најде во магарешките клупи на опозицијата.
Сега нешто за “албанското прашање”! Како лидер на малечката (но елитна, нели?) Лига за демократија фатив пена на устата потсетувајќи, првин, на тоа дека PDSh никогаш не постапи според барањето на Уставниот суд на Македонија за измена на своите програмски заложби и затоа е практично полулегална организација. СДСМ, што ја имаше власта во свои раце, во ниеден момент не најде за потребно барем да се обѕрне врз ова мошне релевантно укажување на малечката (та затоа и беззначајна, нели?) Лига за демократија. Во исто време (и пак во истото својство) фатив пена на устата повторувајќи дека Арбен Џафери треба да се стави зад решетки по многу основи од Кривичниот законик: не еднаш, на пример, си играше дрн-дупка со земјата со чиј пасош патува наоколу подбивајќи се со нејзиното име и нарекувајќи ја “Поранешната југословенска република” (кривично дело повреда на угледот на Република Македонија од чл. 178 КЗ), а нејзиниот мнозински народ “Славомакедонци”, со што на овие им ја креваше утробата (предизвикување национална омраза од чл. 319 ст.1 КЗ), додека на една прес-конференција по гостиварските настани самиот, без некој да го тера, изјави дека гг. Османи и Демири работеле по негови директиви (поттикнување на кривичните дела за кои беа осудени градоначалниците на Гостивар и Тетово). СДСМ ја имаше власта во свои раце, а со прст не мрдна да се почитува кривичниот закон. Кој да ја слуша малечката, свилена Лига за демократија? И зошто, кога ним им беше добро? Сега, кога Џафери им го спакува претседателскиот подарок, во СДСМ врескаат до небеса. Еден болгарски виц вели: “К’сно е вече синко, рајбер’т е турен!”
Збор-два за избирачките списоци и легитимации! Со години повторувам (пак во својство на член или лидер на малечката, зборлеста Лига за демократија) дека избирачките списици не се ажурираат како што треба, дека во нив има умрени, отселени лица, дека во текот на изборите одненадеж исчезнуваат, а потем волшебно одново се појавуваат списоците за цели улици итн. итн. Никој, ама баш никој во СДСМ не ги чу нашите апели. Истото го зборувавме и за изборните легитимации: тие не би биле валидно средство за идентификација ни во Феријалниот сојуз. Документ за идентификација без фотографија постоел - но во 19 век! Во овој век и на овој простор таква легитимација е само инструмент за фалсификување на изборите. Но, тие избирачки списоци и тие легитимации (исто како и сега!) свршија работа: со нив СДСМ стана практично единствената владејачка партија 1994 година.
Само, оние “ем мангупчиња , ем ВМРО-вчиња” многу бргу учеа (и научија сî што треба!) од СДСМ-овците. И?
Па (како што велат на ЕПП), дојдете во Лигата за демократија да ви кажеме што да се прави и да се договориме за акција! Трето нема! И, да не речете после, дека не сум ви рекол! Притоа, без оглед на шегобијниот тон, ова најсериозно го мислам!

Ѓорѓи Марјановиќ

ЗА МРТВИТЕ САМО ДОБРО!

Според верувањето на Индусите, Египтјаните, античките Орфици и Питагорејците (а и некои други до ден-денес), во моментот на смртта човековата душа се сели во ново, штотуку родено суштество (човек, животно или растение). Некои оваа појава ја викаат метемпсихоза, некои селидба на душата, некои (најмногубројните) - реинкарнација. Во поново време сме сведоци за тоа дека оваа појава не им е својствена само на луѓето, туку и на нивните политички организации (партиите!), така што може да се зборува и за политичка реинкарнација.
Еден свеж пример! Неодамна, по долготрајно и тешко боледување, ја испушти својата благородна душа СКМ, политичка партија што речиси половина век не водеше кон подобрата иднина, а македонскиот народ (сосе народностите) одненадеж се најде без водач, без ориентир, па откако некое време се вртеше на сите страни, фати да се враќа назад по светлите врвици “зацртани” од страна на компартијата (процес што денес учено се нарекува “транзиција”). Едно време слично постапуваше и неговата авангарда, со тоа што нејзе, како на војничка партија, и беше многу полесно да се “престрои”, а знаеше и за ритуалите на системот што и беше најблизок: феудалната монархија. И додека таму, по смртта на монархот, од балконот на палатата воскликнуваа: “Кралот е мртов - да живее кралот!”, кај нас стана вообичаено она народно “И по Тито - Тито!”, што со организирана спонтаност го повторувавме сите.
Инаку, смртта на СКМ ја следеа и некои формални преобразби полни со патетична симболика. Така, многу пати опеаното алово знаме без причина помодре, црвената петокрака пожолте, а непозната рака, полна со сочувство, врз неа (како врз надгробна плоча) положи цвет од трендафил. Сево ова заедно денес е симбол на една нова (да не речам: новородена) македонска политичка партија, во која се пресели духот на новопреставениот СК. Главешините на новата партија не убедуваат дека немаат никаква врска со покојникот (за мртвите само добро!). Нив не ги оптоваруваат неговите хипотеки (масакрот во Велес, да речеме). Одвај видливата нишка што (сепак) ги сврзува со него е само неговиот имот, што тие си го доделија себеси.
Меѓутоа, од фактот што новопечените социјалдемократи (а новопечените социјалисти и либерали, не помалу) толку упорно, толку енергично и толку гласно се откажуваа(т) од благопочинатиот, може да се изведе само еден логичен заклучок: дека покојникот (Бог да го прости!) сепак имал големи гревови на душата. Инаку, кој се откажува од праведник? Така младите наследници (и не сакајќи) излегоа поголеми антикомунисти од оние што се појавија на македонската политичка сцена по распадот на најдобриот од сите поредоци на светот.
И по нешто друго наследниците излегоа (невидено и нечуено) големи антикомунисти: за разлика од покојникот, кој беше крвен непријател на приватната сопственост, тој извор на сето зло на земјава, нивните самопрогласени (а откажани!) наследници, преку процесот на приватизација, успеаја за неверојатно кратко време да го стават во своите џебови сето она што работните луѓе, македонскиот народ (и народностите) го создаваа речиси половина век (општествената сопственост!). За малу време, “нашиот тутун, нашата мака, нашата солена пот”, заврши (за ситна пара) како нивна сопственост!
Ако за повеќе од половина на целокупниот имот на оваа земја македонската парадржава касираше горе-долу 30 милиони долари (колку што чини еден ГРАНД ХОТЕЛ СКОПЈЕ, да речеме), тогаш не треба посилен доказ за реалноста на она што по малу евфемистички се нарекува организиран криминал. За чудо, овој едноставен факт не го забележува нашата либерална казненоправна наука (изградена врз цврстите темели на дијалектичкиот материјализам), та фати да организира симпозиуми за правната држава и овој феномен (да не повторувам кој).
Само, за да се зачува “дрпнатото” (како што неуко вели народот), на новостарите управувачи им требаа (сопствени) судови. И, како што Претседателот на сите Македонци е само нивни, како што во Собранието на Македонија седат (и треба да седат) само нивните претставници, тие деновиве си направија свои сопствени (а независни) судови. Така, на пример, на чело на еден апелационен суд ставија свој (проверен партиски) човек, што само до пред некој ден беше секретар на владата. Во некои судови си поставија високостручни судии што во стариот режим изрекуваа и по 16 години затвор за силување (иако секој студент што сакаше да положи кривично право мораше да знае дека таква казна во нашите казнени закони немаше). Во некои други судови ги поставија оние исти креатури што судеа (и пресудуваа!) во сите политички монтирани монстр-процеси на едноумието во Македонија, а (под секакви изговори) ги прескокнаа сите оние што манисфестираа и најмала ментална резерва спрема духот на СК или неговата реинкарнација.
Едно сепак заборавија јуношите од СДСМ: во стариот режим и со најдобриот судија можеше да се манипулира преку институцијата “реизбор”, од која тој губеше сон секоја осма година од животот. Денес и најлошиот судија знае дека (по нивна милост!) е недопирлив до крајот на својот професионален живот. А јас не знам за случај на благодарност од страна на човек кому нешто сте му подариле. Од друга страна (по “заслуга на јуношите”), ние сме денес членка на Советот на Европа, па, ако некој не е задоволен со класната правда во Македонија, има право да прати абер до Судот за човечки права во Стразбур и да си побара правда. А таму се суди според тертипите што важат за гнилите буржоаски држави, а не за нашите прославени (ком)партии. Притоа, на младинците што управуваат со Македонија нема да им биде од голема помош ако таму (за судија) испратат некој ислужен “војник на партијата”, што минал низ сито и решето на стариот режим.

Др Ѓорѓи МАРЈАНОВИЌ

СМРДЕА ОД БУГАРСКИ ЛЕТОЦИ

Пред првите слободни избори во Македонија се беа појавиле некаквиси “бугарски летоци”, што веднаш им беа припишани на нашите национални неоромантичари. Нив нашиот независен печат, на чело со весникот, чиешто име може (не дај Боже!) да стане и име на целата оваа земја, и така веќе одамна ги беше прогласил за пробугарски елементи, не забележувајќи дека со тоа за пробугарски прогласува голем дел од Македонија. После им текна (според онаа народната дека на будалите им текнува отпосле!), само - доцна! Штетата беше сторена. Сега и врапците знаат дека “бугарските летоци” биле титоистички производ, но тоа веќе не е важно. Кој што му може на Тито?
Пред некој ден гледам на една од нашите (слободни и независни) телевизии: пробугарски елементи протестираат пред Собранието, снабдени со (фабрички изработени) ластегарки и транспаренти со натписи против комунизмот и арамиите. Застрашувачки сурово се нафрлаат врз кротките македонски “Бобиевци”, кои со англиска трпеливост (небаре министерот им е претседател на Форумот за човекови права, а не најдивиот непријател на македонското непоткупливо новинарство), учтиво им повторуваат: “Ве молам!”, “Ве молам!”...
Очигледно требаше да се добие претстава за тоа како изгледаат оние што се местат да ги симнат комунистичките арамии и да се инсталираат во нивните (можеби и не толку удобни, колку доходовни) фотелји! Чист жган! Уличари од најдолен тип! Апашаана! Тоа ми било замена за европски култивираните СДСМ-овци, кои учтиво но упатуваат на Уставниот суд (кој, наводно, веќе се подготвувал како да се огласи за ненадлежен за несудениот референдум баран од 150.000 и кусур граѓани!) Не знам зошто, но одненадеж ми засмрде на “бугарските летоци”.
Инаку, прво што ми паѓа на памет кога ќе го видам скромниот (Черчил би рекол: со полно право!) СДСМ-овски идеолог, кој ја испраќа опозицијата пред Уставниот суд, е тоа исто мирно, тивко, незабележливо суштество со мустаќи а ла Јосип Висарионович, само, десетина години помладо и - тогаш (како и сега!) - претставник на вечно владејачката Партијата во Македонија (Општински комитет “Центар”): седи и ex officio го следи полициско-партискиот процес против потписникот на овие редови, инаку, опасно експониран од позициите на граѓанската десница. Читателот може да прочита трогателни сведоштва за неговите белешки од судењето против мене во мојата сотија (Забелешка за лекторката на “ДНЕВНИК”: сотија, а не статија!) СТРУЧЕН ТРУД! Е сега, тој комунистички апаратчик не е веќе комунист, туку чиста есенција на најдоброто во социјал-демократијата, како што оној пријател на Садам Хусеин денес глуми опозиција и бара референдум за предвремени избори, а не кажува (иако добро знае!) како беа изведени изборите од 1994, на кои тој, заедно со другите здрави леви сили, однесе триумфална победа! Кога ќе нн ја открие тајната како со 27% од гласовите се освојуваат 100% од власта во Македонија, можеби ќе бидам готов да поверувам во неговото опозиционерство. Вака, и од помислата на него (и нему сличните) ми замирисува на “бугарски летоци”.
Изгледа станувам по малу параноичен! Полека но сигурно со во оваа замја почнува да ми мириса (или смрди, како кога) на “бугарски летоци”. Кога, на времето, за прв пат јавно ја претставивме Лигата за демократија, на крајот од пресс-конференцијата еден од членовите на иницијативниот одбор ме замоли да каже и самиот неколку зборови. Со задоволство му допуштив, а тој извади од џебот некакво пусулче и прочита дека на тој и тој сечко 1990 година неговите пријатели (и тој самиот!) ќе правеле партија ли, движење ли, (божем не се сеќавам веќе!). Недолго после, почесниот претседател на оваа партија доби амбасадорско место во земја со чиј народ дели една пословична страст. Понудив еден друг пријател (за кого исто така сведочам во СТРУЧЕН ТРУД) да ми се приклучи во Лигата за демократија: ме одби и веднаш потем формираше своја партија. Пред некој ден прочитав: оди за амбасадор во една земја со која Македонија е на еквидистанца пар еџцелленце (преку царинска унија!). И кој знае колку други македонски партии мирисаа(т) на “бугарски летоци”.
Конечно, една група од два-тринаесет величенствени момчиња зедоа дебели кредити (откако наводно си ги ставија становите под хипотека) и, со помош на некои странски добротвори, фатија да издаваат независен весник. Мене, како познат опозиционер и интелектуалец (цриме де ла цриме!), ме замолија да им пишувам од време на време по педесетина-шеесет редови! За некои од нив би можел дури и да се заколнам дека се чесни момчиња. Во последно време, меѓутоа, почнаа на страниците од овој дневник, барабар со мене, да се појавуваат некои опскурни фигури (од најзаслужните за триумфот на здравите леви сили на Изборите ‘94) и да ми толкуваат за силата на слободното изјаснување (илити демократија!). И мене (пак!) нешто ми засмрде на “бугарски летоци”, та фатив да се распрашувам чиј е тој весник во кој секоја сабота (можеби) се резилам во лошо друштво. Првин еден пријател (чудејќи се на моето незнаење) ми кажа кој е газдата. Потем друг (неврзано со првиот) ми го повтори истото (двојно) презиме. За конечно, денес, да добијам писмо од др Наде Проева (да, да, онаа професорка по класична историја, за која ДНЕВНИК, на моја иницијатива, пишуваше дека др Трајан Гоцевски од катедрата по предвојничка обука сака да ја избрка од Филозофскиот факултет, зашто била строг даскал!), во кое, меѓу другото, ми пишува:
“Морам да Ви кажам дека сум бескрајно разочарана од Вашиот новинар и од нашето ‘независно’ и ‘истражувачко’ новинарство. Имено, иако имав(ме) закажано разговор за 3 јуни 96 (понеделник) во 13 часот, написот беше објавен истиот ден без да разговараат со главниот актер на, како што го нарекоа, ‘случајот’. Така направија свадба без тапани (во случајов - без невеста)... Се заинтересирав за весникот и разбрав, бидејќи тоа било јавна тајна, дека бил на ...”
И пак ме удри една непријатна ареа од “бугарски летоци”.

ДНЕВНИК (I,67,12)

НЕОДОЛЛИВА ЛЕСНИНА НА ВЛАДЕЕЊЕТО

Здружението за заштита на интересите на сопствениците на одземените имоти деновиве се огласи преку својата претседателка за јавно да се зачуди над фактот дека ниеден законски проект во оваа држава не бил толку мистериозен како законот за денационализација. Случајно (или намерно!) сеедно, потписникот на овие редови го брка истиот тој фантом од август 1990 година, кога Лигата за демократија за прв пат го постави прашањето за поништување на комунистичката класна правда.
За оние што не се сеќаваат ќе потсетам дека во тие жешки денови наста изборната програма на првата македонска опозициона партија под мотото: МАКЕДОНИЈА - ПРИСТОЈНО МЕСТО ЗА ЖИВЕЕЊЕ! Во оваа програма, на прво место беа запишани следниве големи (до денес неостварени!) цели:
“1. ПОПРАВАЊЕ НА НАЈБОЛНИТЕ ЗЛА НАПРАВЕНИ ОД КОМУНИСТИТЕ!
Обидувајќи се да го усреќат народот според некои стари, книшки рецепти на т.н. “класици на марксизмот” и според замислите на еден голем домашен социјален експериментатор, комунистите, кога намерно кога ненамерно, сторија многу зла во оваа земја за 45-те години на своето владеење. Лигата за демократија е свесна за тоа дека никогаш не ќе може да се поправат сите нивни грешки и неправди, а особено не на тој начин што секоја поединечна жртва би добила обештетување за претрпените страдања. Едно нешто, меѓутоа, може и мора да се стори:
да се донесе закон за поништување на сите осуди донесени врз основа на високо идеологизираните комунистички кривични закони (за дела на контрареволуционерно загрозување на општественото уредување, непријателска пропаганда, здружување заради непријателска дејност, како и цела низа кривични дела во врска со противењето на влегувањето во селските работни задруги, задолжителниот откуп на селско-стопански производи, недозволеното производство и трговија и слични дела). Осудите врз основа на овие одредби ќе се сметаат за непостоечки, а осудените ќе имаат право да се сметаат и да се декларираат за неосудувани граѓани, за лица што никогаш не дошле во судир со законите на земјата.
2. ДЕНАЦИОНАЛИЗАЦИЈА
На линијата на исправање на комунистичките неправди е и определбата за донесување закони со кои на сопствениците на национализираните земјишни поседи или индустриски, трговски и слични претпријатија (или на нивните наследници) ќе им се врати земјата, индустриските погони, дуќаните, аптеките и сл..
Доколку не е можно физичко враќање, на сопствениците на национализираните добра да им се исплати справедлив надоместок според нивната тогашна пазарна вредност и тоа во пари или акции.”
Толку за неостварените цели на Лигата за демократија! Што беше резултат од овие заложби, на која ни денес никој не може да им најде мана?
Прво но дофатија в раце нашите слободни и независни новинари и, по вообичаената рутина за дискредитирање на непријателот, но направија “антикомунисти”, што на овие простори беше рамно на ставање вон закон! Потоа сторија со што беше можно за да се накоти едно чудо лилипутански партии што ќе го забавуваат народот со (меки и тврди) национални митови, со некаква апстрактна правда, со југословенство, со земјоделство итн. итн. И сето тоа со една единствена цел: да се расцепкаат народните гласови, за да може владејачката партија да продолжи непречено со своето божем-класно владеење (Револутиае гратиа!)!
Тоа и се случи. Тоа и ден-денес се случува! Има едно чудо ситни организации и организациички, што бркаат некои свои (оправдани, се разбира) цели. Едните ги врзува голооточката Голгота, другите комунистичкиот кривичен прогон, трети си ги бараат национализираните, четврти само конфискуваните, петти само експроприраните имоти. Има пет-шест партии наследнички на ВМРО, има барем исто толку демократски партии (само такви или на Македонија, на Турците, на Србите, на Ромите, на Власите! Фали само на Бугарите!), а наспроти нив, монолитниот С(К)М, што уште најмалу педесетина години ќе триумфира на изборите со право да не реши ниеден витален проблем на Македонија, а камоли да исправа неправди што тој самиот (под друго име, под друга боја, под други симболи!) ги направил.
А и не е луд да ги исправа кога секоја таква исправка би значела слабеење на неговата моќ. Меѓу екс-комунистите нема будала подготвена систематски да работи во полза на својата штета, се разбира!
Претседателката на гореспоменатото здружение (залудо!) се надева дека премиерот ќе нашол време за нив, кога такво време нема и не може да го има ни последниот негов министер. Лигата за демократија, на времето, појде директно до шефот на државата. Му го врачи Меморандумот за (ре)приватизација, му ја изложи неговата содржина и го замолие да ја поддржи.Тој ја ислуша делегацијата со неповторлив шарм, се согласи со секој нејзин збор, вети дека ќе стори со што може за тие цели и - ја испрати (веројатно потсмевнувајќи се во себе на нејзината политичка наивност).
Не можам да одолеам, а да не пренесам тука една вистинска анегдота, што Претседателот на сите Македонци нн ја раскажа во пригодата за која сведочам: таму некаде четириесет и некоја година, на излегување од Собранието, видел како толпа партиски активисти влечка по улиците и понижува една група угледни граѓани извикувајќи ги за воени богаташи и предавници. Веднаш се вратил назад и отишол кај првиот човек на Македонија. Вака и вака, му раскажал, ги влечкаат по улици тие и тие, (“а тоа беа луѓе што но помагаа за време на војната”). Првиот човек на Македонија слатко се насмеал на неговата интервенција: “Од секогаш велев дека од тебе комунист не бидува! Па што ако но помагаа? Тие нн се класен непријател, а за него милост нема!”
Тоа беше и остана алфа и омега на комунистичката правда, а на споменатата претседателка и на нејзиното здружение им советувам да не се залажуваат ни со Бранко ни со Бранкоица. Има само еден пат за враќање на имотите: победа над преправените комунисти на изборите! А за тоа треба сила! Треба обединување на силите! И на “заинтересираните граѓани”, и на голооточани, и на вмровците и на демократите! И на Турците и на каурите! А не антишамбрирање по министерски и премиерски кабинети!

ДНЕВНИК (I,55,14)