СДСМ - И СЕ Е МОЖНО!

Перипетиите со Педагошкиот факултет живо ме потсетија на една практика од времето на едноумието, за која инаку сведочам и во мојата автобиографска сотија СТРУЧЕН ТРУД (што неколку книжарници во Скопје и наоколу безнадежно се обидуваат да ја продаваат во испостената земја Македонија): кога главешините на единствената партија ќе сакаа да се отарасат од некој непожелен либерал, анархо-либерал и сл., ќе го повикаа во Градскиот комитет секретарот на соодветната (задолжителна) ОО СКМ и ќе му речеа: вака и вака, или ќе го решите проблемот со тој и тој или ние ќе ја распуштиме вашата основна организација! (Само оние што живееле во најдобриот од сите можни поредоци на светот знаеја каква ужасна перспектива беше тоа: еден факултет, еден институт и слично да остане без авангардата на пролетаријатот!) Притоа на повиканиот никогаш не му даваа ништо црно на бело: тоа требаше да се реши во духот на нашиот самоуправен социјализам (со човечко лице).

Секретарот ќе појдеше на факултетот или на институтот или сл., и исто толку неформално ќе им го кажеше на членовите на секретаријатот она што му го беа рекле во Комитетот. Секој од нив ќе им го кажеше тоа (во четири очи) на оние што му беа блиски и така на следниот состанок имаше критична маса за одлука во духот на сугестијата.

Ако отпосле се покажеше дека одлуката била утка (недемократска или кој знае каква), виновни беа само и единствено самоуправувачите. Впрочем, оние од комитетот формално и не постоеја: иди па докажи дека така ти рекле. А и да докажеш (Бог да чува!), пак нигде не пишува дека тоа за тебе било задолжително.

Јуношите од денес владејачкиот СДСМ, ги немаат, се разбира, хипотеките на едноумната партија, туку само нејзините пари, нејзините згради, нејзината инфраструктура и, што е најважно, нејзиниот неуништив дух! Од друга страна, сега е плурализам, сега нема ОО-и, ОК-и, ГК-и, УК-и, ЦК-и и новото време си бара нови решенија: ќе треба ли да се реши прашањето на некојси таму проблематичен декан, со неговите луѓе, со неговите студенти, со неговата администрација едноставно ќе се формира нов факултет, а на стариот (кому што, според законот, не смее да му фали ни влакно од главата), како на ненужен просто нема да му се даваат пари. Впрочем, и чуму му се, кога нема ни професори, ни асистенти, ни студенти, ни студентски прашања, ни хигиеничари (да не речам чистачки).

Така, на СДСМ-овците (и на нивните чесни коалициони партнери) никој жив не може да им префрли дека укинале еден факултет, член на Универзитетот Св. Кирил и Методиј, дека грешиле душа по однос на автономијата на Универзитетот. Кој сака да види како тешко навистина се укинува еден факултет треба само да ги прелиста старите (подврзани) примероци на нашите дневни весници во врска Факултетот за безбедност: таму има рокови, правна сигурност за вработените, таму се решава судбината на наставниот кадар, на асистентите, таму се решаваат безброј материјални прашања. Таму постапката на укинување ќе потрае до 21 столетие!

Во одлуката на владата за формирање нов Педагошки факултет разбирливо нема ништо од тоа. Таа не е деструктивна. Таа е креативна! Таа само создава нешто ново, уверена дека старото ќе си одумре само од себе, како растение што не го вадите.

Па сепак, мене оваа одлука некако и премногу ми мириса на оној министер за наука што на времето (пред да стане министер за образование) самиот изјавуваше дека ништо не разбира од образование. Сега гледам дека жената зборувала вистина. Дека, на времето (презафатена со проблемите на синдикатот во самоуправното социјалистичко општество), никогаш и не научила што е тоа факултет, Универзитет, а особено, што е тоа автономија на Универзитетот.

Што е најстрашно во оваа мачна приказна, владата (составена од едно чудо универзитетски професори и министер за образование кој е универзитетски наставник) пројавува крајно презрение спрема човечкиот интегритет на универзитетските професори и асистенти: знаејќи дека живеачката (голото преживување) е на прво место, таа воопшто не се сомнева дека новиот факултет може да го состави од персоналот на стариот. Напротив, сигурна е дека тие понижени и навредени луѓе ќе ја подвиткаат опашката и ќе се глават да работат на тој нов Педагошки факултет.

Ако пак професорите, асистентите и помошниот персонал неочекувано решат да покажат дека се сепак луѓе а не паричка за поткусурување, дека не сакаат да одат на владиниот, новиот, паралелен Педагошки факултет во секое време ќе може да се состави со припадниците од онаа етничка група што само ние во Македонија не смееме да ја викаме онака како што чувме дека ја нарекува г. Фатос Нано (без, за чудо, тоа воопшто да звучи навредливо!). А тие ќе бидат послушни, зашто го добиле она што отсекогаш го сакале: високообразовна институција на својот преубав мајчин јазик.

Во тоа може да се верува! Зашто во неа тие ќе си ги решаваат работите како што сакаат: ќе си прават наставни планови и програми во кои нема да има ништо за митскиот народ што го измислила Коминтерната, ќе си ја прошируваат дејноста на се нови и нови подрачја, а потем по потреба, кога факултетот ќе им стане преголем, ќе предложат да се подели на неколку нови: факултет за физика, факултет за хемија, итн. итн. и додека да се свртиш околу себе, Македонија го добила она што тие отсекогаш го барале. Притоа, на секоја прослава на Денот на Знамето ќе си пуштаат плочи со химната на нашиот западен сосед, ќе си го изразуваат својот идентитет со неговото знаме, итн. итн. (А ако некој и се реши да ги учи на лојалност спрема македонската државата, чиишто граѓани се, тука е мадам Рен & комп. да им ги заштити повредените малцински права). Митскиот македонски народ само чисто технички ќе ја плаќа егзистенцијата на нивните политичко-научно-наставни институции. И тоа - не особено долго: само додека да се оствари бесата дадена во Тетово, дека денес или утре, со добро или со сила, тој народ (да не речам кој) од Албанија, Косово и Македонија ќе живее во една држава.

Така, новиот владин Педагошки факултет е можеби само пробен балон за тоа како да се реши деликатното прашање на американско-албанскиот Little River University? Кој знае? Со СДСМ - се е можно!

ЗАБОРАВЕНИ

Во архивата на Лигата за демократија чуваме еден документ што, всушност, никогаш и не стана тоа: предизборна спогодба меѓу неа и ВМРО - ДПМНЕ. Зошто не стана, не знам. Знам само толку дека тогашниот лидер на најзначајната опозициона партија, г. Љубчо Георгиевски, во едно интервју (токму за ДНЕВНИК) ја посочи Лигата за демократија како можен коалиционен партнер на изборите од 1998 година. Нешно подоцна ги започнавме и разговорите за таа предизборна соработка. Г. Александар Тортевски беше тогаш претседател на Лигата, а јас разговорите ги водев со г. Димитар Димитров, тогашен потпретседател на ВМРО-ДПМНЕ. Решивме што решивме. Договорот беше: ние во Лигата (како партија богата со правници) да го изготвиме текстот на спогодбата. И тоа го сторивме, а документот (на последно читање пред потпишувањето) му го испративме на г. Љубчо Георгиевски. И толку! Имам впечаток дека документот воопшто и не втаса до него. Нешто подоцна од мојот школски другар и преговарач дознав дека од предизборната соработка меѓу двете партии нема ништо. Како, зошто? Не ми беше (и не ни беше) јасно. Тогаш кај нас се роди чувството дека ВМРО-ДПМНЕ, и покрај сета своја бројност, сепак не е сериозна партија.
Во нацрт-спогодбата беше ставено сето она за што усмено се бевме договориле. Било како било, за спомен и долго сеќавање на тој настан (а и од некои други причини), овдека ќе го пренесам текстот на таа несудена спогодба:
“ВМРО- Демократска партија за македонско национално единство и Лигата за демократија, во настојување за што поуспешен настап на есенските парламентарни избори, на ден 2 август 1998 година ја постигнаа, а на ден 25 август ја потпишаа и свечено ја објавуваат, следнава

ПРЕДИЗБОРНА СПОГОДБА

1. ВМРО - Демократска партија за македонско национално единство и Лигата за демократија на изборите во октомври 1998 година ќе учествуваат заеднички, како коалиција што, според денот на постигнувањето на спогодбата, ќе се вика ИЛИНДЕН.
2. Заради остварување на начелниот став од точка 1 од оваа предизборна спогодба ќе биде сочинета заедничка листа за 35 пратенички места според пропорционалниот систем.
3. Во заедничката листа, од страна на Лигата за демократија, а веднаш по претседателот и потпретседателите на ВМРО - Демократска партија за македонско национално единство, ќе фигурираат Почесниот претседател и Претседателот, гг. д-р Ѓорѓи Марјановиќ и Александар Тортевски.
4. Остатокот од листата ќе го сочини ВМРО - Демократска партија за македонско национално единство, според одлуките на нејзиниот Централен комитет.
5. Во делот од изборите што ќе се одвиваат според мнозинскиот модел од страна на Лигата за демократија ќе учествуваат тројца кандидати: г. Тодор Черепналковски во една изборна единица во центарот на Скопје, г. инг. Среќко Арсовски во една изборна единица во Куманово и г. д-р Благоја Дамески во една изборна единица во Прилеп.
6. Изборниот позив на коалицијата ќе биде “ГЛАСАЈТЕ ЗА ИЛИНДЕН!”, а изборното мото: “МАКЕДОНИЈА - ПРИСТОЈНО МЕСТО ЗА ЖИВЕЕЊЕ!”

Коалицијата ИЛИНДЕН е отворена и за други партии со кои, евентуално, ВМРО - Демократска партија за македонско национално единство ќе постигне ваква предизборна спогодба.
(Во Скопје, на ден 25 август 1998 година.)”

Ете, така сврши нашата соработка со сега владејачката партија. Ним, изгледа, им беше поважен Циле Национале одошто Лигата за демократија. Што да се прави – ц’ест ла вие!
Помина доста време. Пред неколку месеци приказната се повтори на мошне сличен (иако не на идентичен) начин. Портпаролот на СДСМ во едно интервју (претпоставувам во согласност со својот лидер) навести дека ќе # понуди предизборна соработка на Лигата за демократија. За мотивите на нашето прифаќање на оваа понуда зборувавме (и пишувавме) повеќе пати. Нешто подоцна ги започнавме и разговорите. Сега јас, како претседател на Лигата за демократија и г. Бранко Црвенковски како претседател на СДСМ. Решивме што решивме. Веќе по обичај ние во Лигата изготвиме еден текст на предизборната спогодба и го испративме на читање (и усогласување) во СДСМ. Многу бргу оттаму добивме сигнал дека не би било згодно СДСМ да има еден документ за соработка потпишан со ЛДП, а поинаков со Лигата. Затоа предложија да потпишеме идентичен текст. Така и сторивме: во “бараките на Градското собрание”, како што малициозно информираше СИТЕЛ, забележувајќи не помалу злобно дека наместо со шампањско сме си наздравиле со виски. Нејсе. Се сликавме и за телевизија, за весници. Нешто подоцна (ева! како животот умее да се повторува!), не од мојот факултетски колега (д-р Бучковски), туку од вечерникот ВЕСТ (11 јули 2000, стр. 3) дознав дека и од предизборната соработка со СДСМ изгледа не бидува ништо. Според весников, имено, лидерите на здружената опозиција, Ристо Пенов, Љубисав Иванов - Ѕинго и Драгиша Милетиќ (?!) биле кај лидерот на СДСМ Бранко Црвенковски “на последни консултации околу нивниот заеднички настап на локалните избори”. Неофицијално: се пеглале недоразбирањата околу кандидационите листи.
Искрено зборувајќи, од фактот што “н$ заборавиле” ми лекна. Веќе ми стана заморно да им одговарам на новинарите дали навистина верувам оти СДСМ (и г. Црвенковски лично) се способни за какво и да е себепреиспитување и автокорекција. Во секој случај, во понеделник (17 јули) Извршниот одбор на Лигата за демократија ќе реши како ќе постапиме со нашите несудени коалициони партнери. Дотогаш: општинските централи (за секој случај!) ќе изготват сопствени листи на кандидати. Очигледно, не ни останува друго освен - на локалните избори во септември да одиме самостојно.
Ете, така изгледа сврши нашата соработка и со СДСМ. Ним пак, изгледа, Ѕинго и Драгиша Милетиќ им се поважен одошто Лигата за демократија. Што да се прави – ц’ест ла вие!
Ми се повтори чувството дека ни СДСМ, и покрај сета своја бројност, пари и луѓе, сепак не е посериозна партија од ВМРО-ДПМНЕ.

АНГЕЛ НА МИРОТ

На прашањето од репортерите на ДНЕВНИК дали добиените 225.000 гласа од неговиот електорат ги чувствува како сатисфакција или како хипотека, лидерот на PDSh (и голем познавач на македонските кафеани и на јазикот што се користи во нив) ќе одговори оти “некој ќе рече дека Македонија е заложник на PDSh или, конкретно, на еден ѓаволски феномен што носи презиме Џафери”, додека овој софистициран џентлмен го мисли спротивното: Македонија е под закрилата на еден ангелски феномен што носи име Св. Арбен Мироносецот. Така, безочно крадените гласови (па, според тоа, и не сосема неважни, зашто се доказ за криминална дејност, предвидена и казнива според КЗ), со неговата позната алхемија на создавање виртуелна реалност, со еден единствен одговор во саботното интервју, се претвораат во “гарант на мирот”. Притоа, лидерот на PDSh овие гласови ги означува како”гласови на PDSh”, што е фројдовски мотивирано признание дека нив не ги дале избирачите, туку ги продуцирал Ангелот Мироносец односно неговата полулегална партија. Притоа, Мироносецот веднаш се повикува на “меѓународната демократска јавност”, што, инаку, е осведочен “гарант на мирот” на овие простори. Така, и без да сака, и без да забележи, Св. Арбен го затвора кругот: “меѓународната демократска јавност” - рамно на “гарант на мирот”; крадените гласови на PDSh - рамно на “гарант на мирот”. Според еден математички аксиом: две големини еднакви на трета, еднакви се и меѓу себе. Поинаку речено: “меѓународната демократска јавност” - рамно на изборна кражба. Така беше во 1994 (“меѓународната демократска јавност” тогашните избори го оквалификува како слободни и фер, иако сите знаеја дека се крадени), така е и во 1999 година. Зошто тогаш арбитрираше во полза на оние, а сега - на овие? Не знам! Можеби затоа што “овие” се попослушни од оние. Ѓавол ќе го знае! И не знам зошто, деновиве, кога Мироносецот Џафери, поради судски докажаниот изборен фалсификат, е везден медиумска ѕвезда, се сетив на една епизода што за овој човек ми ја раскажа г. Глигоров, поранешниот Претседател на Република Македонија.
Беше тоа во деновите по изгласувањето на фамозниот закон за амнестија на не знам колку затвореници, што нашата (тогаш сложна) владејачка коалиција го донесе за да ги извади од Идризово гг. Османи и Демири, а Претседателот одолговлекуваше со неговото потпишување. Еден ден (по телефон) ме покани да поразговараме. Сакаше да чуе што мисли еден професор по кривично право за настанатиот проблем. Мислев дека ме кани само мене, а тоа ти било цел еден мал колегиум. Втасав, се разбира, последен: додека ми испратија кола, додека дојде до мене, додека ме однесе до Собранието (до населбата Ченто и назад има добри дваесетина километри)! Едно влегување, го забележав г. Стефан Павлески, поранешниот Републички јавен обвинител (кој, инаку, без некоја посебна причина ми е многу драг) и фатив, уште од вратата, поздравувајќи се со Претседателот, да се шегувам на негова сметка посочувајќи го како виновник за донесувањето на законот: требаше да го затвори главниот виновник (Џафери) и да му овозможи на Претседателот со мирна совест да ги помилува гг. Османи и Демири, како повеќе или помалу послушни извршители на неговата злосторничка волја. Така, збор по збор, се разврза разговор во кој г. Глигоров ни ја раскажа споменатата епизода: по затворањето на двајцата градоначалници кај него дошол на разговор именуваниот Џафери и три часа го убедувал во потребата затворениците да ги помилува. Ако го занемариме тоа дека разговорот траел “три часа”, што е стилистичко претерување на раскажувачот, кому разговорот очигледно му се видел предолг, од расказот посебно ми се врежаа во сеќавање аргументите на убедувачот: накусо, додека Османи и Демири се в затвор, тие се маченици, а јас (Џафери) предавник; прво што ќе сторат кога ќе излезат оттаму е да ме уништат, да ме исфрлат од партијата итн. итн. И, поради сето тоа (за да го спаси него!?) Претседателот морал да ги помилува. Оваа подробност толку ми го окупираше вниманието, што одвај го слушнав крајот од прикаската. И туку фати да ми мота по главата она што, на времето, го бев напишал (или рекол, не се сеќавам добро) за тој Џафери: дека не би се изненадил премногу ако еден ден се дознае оти бил на платниот список на нашата неуништива УДБА. И навистина, што му е гајле на Претседателот на републиката кој ќе биде на чело на PDSh (Џафери, Османи, Демири или некој четврт), ако тој човек нема некакви посебни задолженија, ако не им прави некакви посебни услуги на оние Таму, Кај Што Треба? Ваквото “тричасовно” давење можел да си го дозволи само човек што со нешто (со што?) го задолжил Претседателот на републиката (кој, пак, ако се сеќавате, јуношите од СДСМ го есапеа за своја најголема инвестиција). Така, должник на Џафери не беше само најголемата инвестиција, туку очигледно и инвеститорот (сосе својата Државна безбедност)!
Сега, по неинтелигентниот изборен фалсификат, работите започнуваат додатно да се усложнуваат. Јас немам симпатии за Св. Арбен Мироносецот, но тоа не значи дека не ја ценам неговата памет. Таа е несомнена, како што е несомнена и неговата штетност за “македонцките работи”. И сега, се поставува прашањето: како можеше еден интелигентен човек да инспирира еден волку неинтелигентен фалсификат? Како можеше еден интелигентен човек да не помисли дека фалсификатот (што го проѕира и човек кој учел само најелементарна математика) нема да им биде јасен како бел ден на судиите на Врховниот суд на Македонија. Како можеше еден интелигентен човек да не помисли на тоа дека судиите што ќе решаваат по тужбите, беа, сите по ред, избрани од страна на СДСМ, па можеби - токму затоа, и потсвесно - ќе имаат мотив посебно ригорозно да се држат за законот?!
И тогаш, на човека и не сакајќи му идат на ум зборовите на Полониј (од Хамлет): има некаков систем во тоа лудило! Интелигентен човек може да направи вакви “ превиди” ако знае дека резултатот од неговата “помош” ќе биде токму обратен од она што навидум го прави: ако сака да му наштети на кандидатот што ѓоамити го помага (а со тоа, се разбира, и на кандидатовата партија)! Гледајќи колку наивно, колку игнорантски владејат вчерашните победници, јасно е дека PDSh можеше да биде (и мене ми се чини дека е!) Тројанскиот коњ што ќе им овозможи на Данајците (СДСМ) повторно да ја освојат власта.
Ако има некаква можност ова што го велам да биде вистина, време е г. Џафери да му се приклучи на своето семејство во странство. Зашто, ако неговите соплеменици му ги фатат врчките, подобро е да им се истави од дофатот: нивната казна ќе биде многу, многу понемилосрдна од онаа што јас упорно ја барам за него и за неговите дела. А ќе ја барам и по изборниот фалсификат, и тоа пак по логиката на теоријата за соучесништво: ако избирачките одбори во сите места контролирани од PDSh постапиле така како што постапиле, тогаш секако постапувале по нечии директиви. А нам не ни треба нова прес-конференција за да дознаеме кој дава директиви во PDSh.

Ѓорѓи Марјановиќ

ДЕН КОГА УМРЕ СРАМОТ

Се чувствувам ужасно понижен од неделните избори. Оние што ме читаат веројатно ќе се сетат дека ние, од Лигата за демократија, немавме свој фаворит. Лично, многу ме интересираше изборите да успеат и да минат в ред. Воден од тоа љубопитство релативно рано (околу 14 часот) отидов да гласам. За оние што не знаат, живеам во Ченто, а гласаме во Основното училиште “Крсте Мисирков”. Атмосферата, најскромно речено, шведска! Населбата е доста пространа, па многумина доаѓаат со коли. Паркирањето, одењето до избирачките места (уште на самиот влез означени со бројки и стрелки), легитимирањето, добивањето печати врз избирачките легитимации + гласачко ливче, сето тоа се одвива речиси безшумно, со нагласена свест за значењето на изборот. Ми беше убаво околу срцето: ете, во една скромна, претежно работничка населба, европска атмосфера на култура и цивилизација. На излегување само прашав како е со одзивот. Љубезно ми одговорија. Ги поздравив контролорите. Тие отпоздравија.
И дома првин гледавме вакви слики од сите страни на македонската земја. Набргу, меѓутоа, фатија да се редат и други глетки: не знам која скопска ТВ куќа првин покажа гласачко место (снимено во 9 часот!) во едно село на најбројната малцинска група - во проѕирната кутија можеа да се избројат пет ливчиња. Во исто време, во едно друго (етнички слично) село изборите веќе завршиле (!?). Подоцна, од разни страни, населени со истиов етнос, доаѓаа сî понемили сцени: прикажуваа огорчени луѓе буквално поништени како гласачи - кога дошле да гласаат, некој пред нив, веќе им ја свршил работата (!?).
Во доцните вечерни часови од изборниот ден ги видовме резултатите од демократијата à la PDSh! Да не разбирав за што се работи срцето ќе ми препукнеше од милина: најправоверни муслимани (уште пред да го наранат добитокот) избезумено трчаат на избирачките места за да гласаат за стаситиот христијански проповедник. Да виду, да не верују! Уште малу да помислам дека PDSh ќе успее и да ги врати Албанците во нивната стара (христијанска) вера! Шегата на страна, фактот што сета наша изборна европштина беше поништена на ваков (да не речам каков) начин до коски ме понижи. Изборни измами има на сите страни од светот. Ги имаше и кај нас. Но, кога владејачката партија на мнозинскиот народ ќе дозволи една екстремна сепаратистичка групација да í ги реди работите во куќата, тоа веќе не мириса добро. Дури и нешто повеќе: почнува да смрди на пцовисано! Тоа во куќата на ВМРО умре срамот!
На вечерната прес-конференција во штабот на СДСМ не знам колку пати огорчено го повторија фактот дека на PDSh í успеало да му собере на безгрешниот отец Борис повеќе гласачки ливчиња одошто нејзините (и противничките) гласачи им го дале на своите соплеменици, гг. Неџипи и Халили заедно. Аферим, бре Арбене! СДСМ-овците беа страшно револтирани. Не верувам дека притоа некому од нив му се врати филмот и се сети што правеа и самите пред работите да дојдат на ова дереџе. Да потсетам со ред (пред десет години, на Свети Рангел, на 21 ноември 1989, беше напишана политичката платформа на Лигата за демократија и почна нејзиното основање, па ова редење намерно го правам од нејзина гледна точка)!
Пред првите парламентарни избори, како лидер на Лигата за демократија, сторив сî што можев за да го убедам тогашното нивно водство дека на Македонија повеќе í одговара пропорционалниот одошто мнозинскиот модел. Само, кој ќе ти слуша некаковси професор и ѓоа-лидер на една минијатурна, штотуку испилена партија, каква што беше Лигата за демократија. Се определија за мнозинскиот и резултатот е познат: СКМ/ПДП доживеа катастрофален пораз! Истава песна (само сега не лично, туку преку една колумна во ДНЕВНИК) му ја “отпеав” и на новиот лидер на СДСМ. Пак истиот игнорантски однос спрема мислењето на Лигата (што во меѓувреме стана уште поминијатурна од порано). Новиот лидер подоцна јавно призна дека направил “погрешна проценка”, а резултатот е познат: неговата партија се најде во магарешките клупи на опозицијата.
Сега нешто за “албанското прашање”! Како лидер на малечката (но елитна, нели?) Лига за демократија фатив пена на устата потсетувајќи, првин, на тоа дека PDSh никогаш не постапи според барањето на Уставниот суд на Македонија за измена на своите програмски заложби и затоа е практично полулегална организација. СДСМ, што ја имаше власта во свои раце, во ниеден момент не најде за потребно барем да се обѕрне врз ова мошне релевантно укажување на малечката (та затоа и беззначајна, нели?) Лига за демократија. Во исто време (и пак во истото својство) фатив пена на устата повторувајќи дека Арбен Џафери треба да се стави зад решетки по многу основи од Кривичниот законик: не еднаш, на пример, си играше дрн-дупка со земјата со чиј пасош патува наоколу подбивајќи се со нејзиното име и нарекувајќи ја “Поранешната југословенска република” (кривично дело повреда на угледот на Република Македонија од чл. 178 КЗ), а нејзиниот мнозински народ “Славомакедонци”, со што на овие им ја креваше утробата (предизвикување национална омраза од чл. 319 ст.1 КЗ), додека на една прес-конференција по гостиварските настани самиот, без некој да го тера, изјави дека гг. Османи и Демири работеле по негови директиви (поттикнување на кривичните дела за кои беа осудени градоначалниците на Гостивар и Тетово). СДСМ ја имаше власта во свои раце, а со прст не мрдна да се почитува кривичниот закон. Кој да ја слуша малечката, свилена Лига за демократија? И зошто, кога ним им беше добро? Сега, кога Џафери им го спакува претседателскиот подарок, во СДСМ врескаат до небеса. Еден болгарски виц вели: “К’сно е вече синко, рајбер’т е турен!”
Збор-два за избирачките списоци и легитимации! Со години повторувам (пак во својство на член или лидер на малечката, зборлеста Лига за демократија) дека избирачките списици не се ажурираат како што треба, дека во нив има умрени, отселени лица, дека во текот на изборите одненадеж исчезнуваат, а потем волшебно одново се појавуваат списоците за цели улици итн. итн. Никој, ама баш никој во СДСМ не ги чу нашите апели. Истото го зборувавме и за изборните легитимации: тие не би биле валидно средство за идентификација ни во Феријалниот сојуз. Документ за идентификација без фотографија постоел - но во 19 век! Во овој век и на овој простор таква легитимација е само инструмент за фалсификување на изборите. Но, тие избирачки списоци и тие легитимации (исто како и сега!) свршија работа: со нив СДСМ стана практично единствената владејачка партија 1994 година.
Само, оние “ем мангупчиња , ем ВМРО-вчиња” многу бргу учеа (и научија сî што треба!) од СДСМ-овците. И?
Па (како што велат на ЕПП), дојдете во Лигата за демократија да ви кажеме што да се прави и да се договориме за акција! Трето нема! И, да не речете после, дека не сум ви рекол! Притоа, без оглед на шегобијниот тон, ова најсериозно го мислам!

Ѓорѓи Марјановиќ

ПАТРИОТСКА АВТОЦЕНЗУРА

Минатата сабота ме немаше во ДНЕВНИК. Бев во Софија на прослава на 100-годишнината од првиот современ бугарски Казнен законик. Од мојот прилог за оваа прослава (посветен на кодификацијата на македонското казнено право) со тешко срце (а од патриотски побуди!) решив да ја испуштам партијата во која го излагам општествено-политичкиот амбиент во кој настанува нашиот нов Кривичен законик! Така си играв малу Англичанец (кој наводно никогаш не зборува против својата земја во странство!). Сега сум пак дома и не можам да одолеам на искушението да му откријам на читателот што сокрив пред Бугарите!

За жал, “новата власт” во Македонија (изникната врз урнатините на “самоуправниот социјализам”, а составена од луѓе формирани според комунистичката идеолошка матрица) е наполно неподготвена да врши суштествени измени во постојниот ред на нештата. Соочена со новите проблеми, оваа “нова власт” се чини дури поисплашена од старата, која одгледуваше барем илузија дека знае што прави, а особено се крепеше со уверувањето дека социјализмот (и покрај сите промашувања) е иреверзибилен процес, дека може само да се талка во барањето пат кон конечната “светла иднина”, но никако не и да се сврти наназад “тркалото на историјата”.
Новата власт е без таа илузија, а луѓето што ја сочинуваат со многу свои (несмасни) гестови покажуваат дека се наполно дезориентирани. Тие катаден повторуваат некакви флоскули за слобода, демократија, пазарно стопанство, приватна сопственост и слободно претприемништво, а притоа прават со тоа да биде слобода и демократија само за нив, а не и за нивните политички противници (целосна контрола над медиумите, на пример), безмилосно ги трошат парите од новите задолжувања во странство за смирување на социјалните тензии, за одржување вештачка стабилност на денарот, а не за оживување на производството и создавање нови работни места.
Приватизацијата е посебна приказна во овој контекст: таа, според судот на добро информирани економски експерти, е најобичен грабеж на “општествена сопственост”: наместо реална проценка на вредноста на овој капитал и негова повеќе или помалу справедлива распределба помеѓу сите што во текот на половина столетие придонесувале за неговото создавање (преку поделба на преносливи хартии од вредност, на пример), во Македонија е замислена и се спроведува приватизација што значи “бесплатна продажба” на фирмите на нивните менаџерски тимови, составени исклучиво од претставници на некогашната комунистичка номенклатура. Имено, ним (и само ним!) им се “продава” претежниот дел од фирмите со кои раководат, за сума што треба да ја платат во текот на следните децении од профитот кој го создаваат самите тие фирми. А тоа значи само едно: купување со туѓи пари!
Што се однесува до враќање на национализираните, експроприраните, конфискуваните или просто насилно грабнатите имоти од старите сопственици, постапката е допрва во почетна фаза: пријавување на побарувањата. Во законот (донесен под притисок на меѓународните инстанции, впрочем) не е предвидена ни можност за плаќање надомест за полувековното користење на тој имот, додека, од друга страна, доколку на наследниците на старите сопственици и им се врати нешто, за да го добијат тоа, ќе мора првин уредно да н ги платат наследните такси на државата!
Инаку, за да остане неказнет грабежот на општествената сопственост, се прави со за да се обезбеди задржување на власта во рацете на второто колено на комунистичкото воено благородништво. За таа цел дојде до флагрантно кршење на изборната процедура на изборите 1994 година, што, поради тоа, беа бојкотувани од двете најмоќни опозициони партии (ВМРО-ДПМНЕ и Демократската партија). Така денес Македонија има квази-плуралистичко собрание, составено само од партии-деленици на стариот Сојуз на комунистите (преименувани како СДСМ, ЛП, СП), партиите на Албанците во Македонија, како и неколку ситни (“директорски”) партии.
Има полно индиции (ако не и комплетни докази) за поврзаноста на власта со криминалното подземје. Тоа прави подземјето да се “осоколкува” и за потешки криминални напади врз имотот и безбедноста на граѓаните што не се расположени да ја плаќаат нивната “заштита”. Така, едно време бевме соочени со аферата “Hard Rock”, според разбојничкиот напад врз најголемиот диско-клуб во Скопје. Беше стонастотно докажано дека извршителите на нападот, за време на изборите му служеле како обезбедување на владејачкиот СДСМ, но никој од нив не одговараше (поради недостиг на докази!).
Подоцна изби нов скандал: дојде до пожар во диско-клубот, сопственост на првиот човек на Социјалистичката партија, во кој загина едно 15-годишно девојче, а имаше и повеќе повредени лица. Се покажа дека диско-клубот е граден без дозвола, па сепак, не само што никој не одговараше за она што се случи, туку ни диско-клубот не беше затворен. Таков каков што е (небезбеден!), тој и денес е собиралиште на огромна маса тинејџери.
По извештајот на Генералниот секретар на ООН, др Бутрос Бутрос-Гали, во кој изречно изразува сомневање во регуларноста на македонските избори, двете најголеми опозициони партии што ги бојкотираа изборите, се обидоа да ја искористат уставната регулатива и пристапија кон собирање потписи во прилог на распуштање на сегашното собрание и распишување предвремени избори. Власта, од Претседателот на републиката до последниот министер, ги користи сите релевантни домашни и странски медиуми (весници, радио, телевизија) за да докаже дека таква можност не постои во највисокиот правен акт на земјата.
Ваквата “ровка” општествено-политичка состојба во Македонија воопшто не е плодоносна почва не само за некаква темелна реформа на казненото право, туку ни за примена на важечкото. Од еден службен преглед за движењето на криминалитетот јасно се забележува значителен пораст на бројот на пријавените дела (од 14.838 во 1989 на 22.817 во 1993 година), со едновремено драстично намалување на бројот на пресудените дела (од 10.878 полнолетни осудени во 1989 на 6.538 во 1993 година). Во таа светлина треба да се оценува и дострелот на предложените реформи, што ќе ги изложам на следните страници!

ДНЕВНИК (I,49,14)